Piet en Pieternel

Afgelopen weekend kwamen Piet en Pieternel. Ze komen uit een klein plaatsje uit de achterhoek. Ik ken ze drie jaar inmiddels..en het hoe en waar is niet zo leuk.
Ik leerde Piet drie jaar geleden kennen, via de anwb. Ik ben contactpersoon van de Anwb voor de regio Friuli Venezia Giulia. Ooit mezelf eens opgegeven om mijn Nederlandse medemens in deze regio te hulp te staan. Vrijwilligerswerk, alleen onkosten worden vergoed.
Drie jaar geleden was het zo ver..ik werd gebeld door de anwb, een motorrijder had een zeer ernstig ongeluk gehad in de Carnische bergen van Friuli.
De weg van Tolmezzo naar Ampezzo, de ss 52 …een motorrijder..rijdt de bocht door en rijdt tegen een aanhanger van een vrachtwagen aan die op dat moment vanaf een verscholen parkeerplaats in de bergen zo maar de andere kant van de weg oprijdt, na waarschijnlijk een plaspauze te hebben gepleegd.
De motorrijder rijdt tegen de aanhanger aan….met alle gevolgen van dien. De traumahelicopter uit Udine stijgt op..en haalt de motorrijder op, naar de pronto soccorso van het academisch ziekenhuis van Udine. Zijn vrouw wordt gebelt, overgevlogen naar Udine. Ziet ze haar man nog ?
De man wordt onmiddelijk de operatiezaal in ‘gevlogen’..
Na zo’n 4 dagen word ik in actie geroepen, via de anwb….de organisatie waarvoor ik zo’n 2 jaar tevoren mijzelf had aangemeld als vrijwilligster. Ik krijg een telefoontje. ..ben ik nog beschikbaar ? Jazeker zeg ik. Ik mag naar Udine toe, een motorrijder die een ernstig motorongeluk heeft gehad begeleiden. Niet alleen hem, maar ook zijn vrouw die in een hotel in Udine zit.
Ik ga bel meteen hun nummer en vraag of ik mag komen, vraag of ze iets speciaals willen. Ze willen wel Ned. koffie.
Ik haal mijn Ned. koffiezetapparaat uit de taverna ( kelderverdieping ), mijn met punten bij elkaar gespaarde Douwe Egberts-machine die alleen voor mijn Ned. logees en gasten uit zijn hoekje wordt gehaald. Ik zet een kan vol koffie en schenkt dit in mijn zilvergrijze thermoskan.

Ik rij naar Udine, naar het academische ziekenhuis, afdeling ortopedia.Ik kom de ortopedia binnen en vraag naar Piet, il signore Olandese. Ik zie een man in bed liggen, compleet in de kreukels….benen, armen, ribben, ..er is geen deeltje van zijn lijf dat niet in het gips ligt. Zijn vrouw is er ook, Pieternel..ze houdt zich sterk. Ik probeer vrolijk te zijn, optimistisch en biedt ze een kopje Ned. koffie aan. Ze vertellen hun verhaal. Belangrijk is ze te laten praten.
Het is geen leuk verhaal, het is een horrorverhaal..hoe heet het ooit zo kunnen gebeuren, had hij het niet kunnen voorzien ?
Hoe dan ook, het is gebeurd..en nu lag hij daar. Ik breng aan het eind van de middag Pieternel naar haar hotel, waar ze in huilen uitbarst. Ze is radeloos..begrijpt de taal niet, is machteloos, haar man in het ziekenhuis..en weet niet wat ze kan en mag doen.
Ik probeer mijn best te doen, ik troost haar..probeer nuchter te zijn…tranen schieten in mijn ogen en ik weet eigenlijk ook niet de situatie te verbeteren, maar probeer het althans.
Ik neem contact op met de Anwb. Het probeel is communicatie. In Italie spreekt men veelal geen Italiaans. Zelfs niet op het ‘hogere niveau’. Elke keer is dit een punt waar we tegenaan lopen. Ik probeer de situatie uit te leggen. Hetgeen ik gezien heb. Ik spreek de dagen erna met de doktoren, probeer duidelijk te maken dat Piet naar Nederland mag vervoerd worden wat betreft Nederland. Ook dit is niet makkelijk geweest, blijkbaar is er incubatietijd. Patienten die in een ander ziekenhuis hebben gelegen, mogen niet zomaar vervoerd worden naar een Nederlands ziekenhuis. Hier geldt de zogenaamde incubatieperiode. De patient moet in een soort van incubatie-zaal worden gelegd, voordat het naar een normale afdeling mag. Zo lang die afdeling niet vrij is, wordt Piet niet opgehaald. Piet en Pieternel denken echter dat het aan de Italiaanse arts ligt, die ze niet wil laten gaan.
Ik probeer aan beide partijen de situatie duidelijk te maken. De Italiaanse arts begrijpt nl niet waarom Nederland geen actie onderneemt om Piet op te halen en wil liever vandaag als morgen ‘zijn’ bed vrij maken voor de volgende patient.

Een dag na mijn tussenkomst is het vervoer geregeld. Volgens Piet en Pieternel komt het door mijn tussenkomst. Volgens de Anwb komt het omdat ik de situatie duidelijk heb kunnen maken. Volgens mij..is het toeval…ineens was er een vlucht, ineens was er een plek in de incubatiezone in Nederland.Piet en Pieternel werden teruggevlogen met een prive-jet vanaf het vliegveld Trieste.

Ik bleef contact houden met ze. Ze stuurden mij foto’s van Piet. Zijn vooruitgang. De therapie. Zijn ontslag..wegens invalide-zijn.
De teleurstelling.
De vreugde toen er kleinkinderen kwamen. Elke keer een foto…elke keer werd ik deelgenote gemaakt van hun familie.

Een jaar na het ongeval heb ik ze opgezocht in Nederland. In de Achterhoek. Ik zag Piet, hij kon al veel, maar was niet meer de man van voorheen. Zo dapper, zo positief. En terugkijken op het voorval, had hij het kunnen voorkomen ? Foto’s bekijken, rapportjes in het Italiaans bekijken ( de rechtzaak is nu nog steeds aan de gang ). We vertalen iets. Een vriend bij de politie vertaalt ook nogt iets vanuit een rapportje, maakt duidelijk wat het exact betekent.
Het blijft vaag. Wie is er schuldig. De beide verzekerings partijen proberen elkaar de schuld te geven.
 Piet zou te snel hebben gereden, hij reed 65 volgens het technisch onderzoek, terwijl de snelheid op de weg 90 mag zijn. De vrachtwagenrijder rijdt van de andere kant van de weg van een parkeerplek de weg op, vlak voor een scherpe bocht in de bergen. Geen plek om zo’n manouvre te maken, maar geen bordje die het verbied. Op de weg zit op ‘zijn’ oversteekplek een gebroken lijn, dwz dat hij op dat punt de oversteek mag maken, ook al was het ‘slimmer’ geweest om het een aantal meters vòòr de bocht te doen, waar de lijn echter onafgebroken is.

Drie jaar later. Ze hebben een Chevrolet gekocht en omgebouwd als mini-camper. Ze komen naar Friuli, stoppen  hier een paar dagen en gaan dan via de Alpen via Franrijk via een lagere schoolvriend die in de Bourgogne woont terug naar Nederland.
Ze komen naar Friuli. Ze komen de plek van het ongeluk bekijken. Ze komen om het ziekenhuis te bezoeken in Udine. Ze komen ook om mij weer even te zien. Drie jaar lang bleef ik op de hoogte hoe het met ze ging.Na drie jaar kwamen ze kijken hoe ik woonde…en of ik ze wilde begeleiden naar de weg van het ongeluk.
Piet en Pieternel, ze kwamen met hun Chevrolet en gingen naar een mini.camping in Gemona. Een camping waar de doortrekreiziger normaal gesproken staat. De laatste reiziger kwam om 23 aan en de eerst vertrok alweer om 6.30. De camping is simpel. De douches en wastafels laten te wensen over.
Er zijn hier geen speelparkjes of animaties voor kinderen. Het is een doortrekcamping. Friuli is geen zone waar men verblijft..volgens het motto van de campinghouder, maar een doortrekzone….doortrekken naar zones die toeristische zijn, zoals Lignano Sabbiadore, Grado of Bibbione aan de Adriatische kust. Wat dacht je van Kroatie met zijn prachtige badplaatsen, zoals Rivigno, Poreç etc.  Geliefde zee- en strandplekjes voor de gemiddelde Nederlandse- of Duitse- of Oostenrijkse toerist.
Maar in Gemona..nee daar blijft niemand. De zone in Friuli vindt niemand intessant. De bergmeertjes van Carnia vindt niemand interessant. De gastronomie, zoals de rauwe ham van San Daniele, de spek van Sauris, de kaas van Montasio..nee, dat vindt niemand interessant. Udine-stad met zijn Venetiaans cultuurgoed. Trieste met zijn prachtige kustweg langs de kastelen van Sissy, de driehoek van Slovenie, Italie en Oostenrijk…vindt niemand interessant.
Behalve….mensen die ik ken. Mensen die mij geloven en het de moeite vinden om hier even te blijven, even te ontdekken wat deze regio te bieden heeft.
En vaak…zijn ze verbluft. Stil…sprakeloos..door de schoonheid die deze regio te bieden heeft.
Zo ook voor Piet en Pieternel. Naast dat ze hun reis met een bepaald doel deden, wilden ze ook deze regio ontdekkken en herontdekken. Deze regio die zo veel verdriet had veroorzaakt, deze regio die een negatieve herinnering had gebracht. Deze regio, deze regio wilden ze hervormen tot iets positiefs. Een regio vol natuurschoon, een regio met aardige mensen, een regio waar je lekker kan eten, een regio die Piet had doen overleven !
Een negatieve herinnering een plekje geven. Nog 1x dit plekje zien.
We gingen samen. Ze kwamen zaterdags bij ons thuis aan in Colloredo di Monte Albano. Eerst samen een lekker kopje koffie gedronken. Het huis laten zien. De tassen in de logeerkamer gelegd…en toen voorgesteld of we die dag samen naar Ampezzo gingen rijden.

Probleem…hun auto had startproblemen.  De accu deed het raar. Soms startte de auto, soms niet. We  vertrouwden het niet om naar de bergen te gaan en gingen dus maar eerst naar een Chevrolet garage in de buurt. Helaas, zaterdagmiddag is alles dicht in Udine en omstreken. Zondag, is uitgesloten…niemand werkt dat, behalve een enkel winkelcentrum in udine.
De eigenaar liep toevallig buiten en wilde wel even helpen, ‘hoorde’ het probleem en vertelde ons naar een ‘vriend’ te gaan in een nabije locatie.
Maandagochtend zou die open zijn. Ik had het adres en telefoonnummer en zou het wel even opzoeken later.
We konden in eerste instantie niks doen, dus ik stelde voor om met onze auto de bergen in te gaan.
We gingen met onze Ford Mondeo. De ss 52, km 39.5…we kwamen er al snel achter dat het achter het plaatsje Ampezzo moest liggen. Ampezzo, het plaatsje waar Andrea’s oma was geboren en opgegroeid. Ampezzo waar een deel van Andrea’s familie nog leeft en waar wij nog contact mee hebben.
Ampezzo, een dorpje in Carnia, het berggedeelte van Udine.
De ss 52, een prachtig kronkelend bergweggetje. De spanning in de auto steeg, naar mate de km paaltjes langs de kant van  de weg om met het nummer omhoog bleek te gaan.
38…39……..we gingen bij een huis een bocht om….en zagen rechts een parkeerplaats. De parkeerplaats.’ Hier is het ‘ riep Piet.
We parkeerden op de beruchtte parkeerplaats.Ze gingen de auto uit…en herinnerden zich zoveel momenten. Flash backs…
‘ Hier lag ik ‘ zei Piet ….’ kijk, hier ben ik tegen de vrachwagen gegaan’.   Pieternel was stil….liet het in zich opnemen…

Piet weet bijna alles nog. Hij weet alleen niet dat die vrachtwagen er was..misschien heeft hij die nooit gezien ? Het ging zo snel. Het is een U-bocht, om een oud en verlaten huis heen, dat momenteen een bordje Vendesi aan de muur heeft gespijkerd. Naast het huis een enorme parkeerplek. De vrachtwagen met oplegger die boomstammen vervoerde kwam van de parkeerplek af en ging zo naar de andere kant van de weg, over de doorbroken lijn, officieel mocht hij hier de weg oversteken.
Officieel…ook al zal ieder leek die de situatie zal zien, zeggen dat het gekkenwerk is. De wet zegt dat het mag, maar het verstand van een verkeersganger zou moeten zeggen dat het niet kan.
Helaas heeft de vrachtwagenchauffeur die dag gedacht dat het wel kon, hij trok met de vrachwagen en oplegger de iets hellende weg op. Waarschijnlijk kostte het tijd en energie…maar vooral de tijd die had nodig had om de goede kant van de weghelft op te komen is fataal geweest voor de motorrijder die nietsvermoedend die dag met zijn vrienden door de bergen van Carnia reedt. De motorrijder die Piet heette.
Piet, die daar had gelegen op de grond. Piet die met de traumahelicopter is opgehaald, waarvan het personeel ik drie jaar na dato nog eens toevallig sprak in een speelpark in Udine en vroeg hoe het met die Nederlandse meneer ging die toentertijd zo’n ernstig ongeluk had gehad.
Piet die nu een terugkeer deed..met ons in de auto. Piet die deze komende dagen ook het ziekenhuis in Udine nog even zou bezoeken. Piet die het wel heel toevallig vond dat ik de dokter van de trauma-helicopter in het park van Udine sprak en hem de groeten nog deed.
  Piet die deze reis waarschijnlijk als afsluiting ziet van een deel van zijn leven. Piet, die nooit meer zal motorrijden. Piet die niet meer zijn werk zal kunnen doen. Friuli heeft zijn leven veranderd.
Maar ook een Piet die het heel leuk vond om bij ons te zijn. Piet en Pieternel die probeerden te genieten van de prachtige natuur.Waar we samen op de plek des onheils hebben gestaan. Samen daarna op een plekje voor Forni di Sotto hebben gepicknickt. Daarna een leuke terugreis naar ons huis hebben gedaan, zodat ze ook de wonderschone natuur tussen de bergen en ons huis zagen. De weg die ook door de Giro d’Italia is gefietst. Een lust om te zien voor een sportieveling als Piet. Langs het mooie ijskoude meer van Cavazzo, waarvan het water uit de bergmeertjes bij Sauris vandaan komen..Sauris, de bergen die vlak na Ampezzo liggen. Sauris, waar nog een gedeelte berg ligt die van Andrea’s oma is. Het gedeelte links van het meer, Della Stua…genoemd naar de achternaam van zijn overgrootmoeder. Een achternaam die logisch klinkt…della stua…van de Dijk, van de Stuw…letterlijk vertaald. Niet zo gek als je bedenkt dat er voor het meer een enorme stuw/ dijk ligt die het grote artificiale meer in toom houdt.  De berg en de stuw, waar je via een sentiero ( een wandelroute ) zou kunnen komen..vanaf het punt waar Piet het ongeluk had gehad. Dit gedeelte van Friuli is zo verbonden met elkaar…je kan bijna niet in een gedeelte komen, dat geen verbintenis heeft met het andere gedeelte.
Piet en Pieternel hadden ook nog eens accu-pech hadden met hun auto. Het weekend konden ze maar beter niet ver gaan rijden met hun mini-camper. Hun mini-camper, maar ook bakbeest van Amerikaanse auto die ineens op de heuvelachtige weggetjes van Gemona ineens afsloeg en ineens geen electriciteit meer hadden in hun auto. Geen electriciteit betekekende ook dat de remmen het ineens niet meer deden, waardoor ze met de handrem dat zware gevaarte maar ineens tot stilstand moesten brengen. Andrea zei, ‘ het lijkt wel alsof Friuli ze ongeluk geeft’  En zo leek het idd wel een beetje..en misschien hebben ze dat ook wel gedacht. Misschien hebben ze wel gedacht dat ze nooit meer in Friuli zouden komen.
Het bakbeest bleek een breuk in een accu-.draadje te hebben,  dat gelukkig meteen in 1 ochtend kon worden opgelost door die vriendelijke garage-houder, op de  maandagochtend.
Het probleem was opgelost en Piet en Pieternel konden verder gaan met hun Friuli-reis. Hun reis waarin ze de  negatieve herinneringen een plaatsje probeerden te geven, een reis waarin ze ook positieve ervaringen een plekje probeerden te geven. Een reis die ze misschien nog een keer gaan herhalen, al is het alleen maar om ons nog een keertje te bezoeken.